Xét nghiệm HBV đo tải lượng bằng kỹ thuật Real-Time PCR - Cứu lá gan khi còn chưa muộn

1. Tổng quan về các xét nghiệm HBV

Virus viêm gan B (HBV) là một trong những mối đe dọa về sức khỏe lớn đối với nhân loại hiện nay. Tình trạng viêm gan mãn tính có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng về gan bao gồm xơ gan và ung thư gan từ đó làm tăng nguy cơ tử vong của bệnh nhân. Vì lý do đó, song song với các chương trình tiêm phòng vaccine kháng HBV, các phương pháp xét nghiệm có khả năng phát hiện sự xâm nhiễm và tình trạng xâm nhiễm (cấp tính, mãn tính hay thể ẩn) của HBV là hết sức cần thiết.

Các xét nghiệm HBV được chia thành 2 dạng chính gồm xét nghiệm huyết thanh học (serological diagnosis) và xét nghiệm sinh học phân tử (molecular diagnosis).

Xét nghiệm HBV-DNA định lượng virus viêm gan B, giúp kiểm tra và theo dõi mức độ nhiễm bệnh.Xét nghiệm HBV xác định máu có chứa virus viêm gan B hay không

Xét nghiệm huyết thanh tập trung vào việc phát hiện các biomarker là các kháng nguyên như HBsAg, HBeAg, HBcAg và các kháng thể của chúng. Dựa trên sự hiện diện của các loại kháng nguyên, kháng thể này, ta có thể phân biệt giữa các trường hợp tiêm vaccine HBV, nhiễm HBV cấp tính, nhiễm HBV mãn tính hoặc đã từng nhiễm HBV.

Trong các loại kháng nguyên và kháng thể, kháng nguyên HBsAg là dạng biomarker được phát hiện đầu tiên và sử dụng phổ biến nhất trong các xét nghiệm chẩn đoán hiện nay. Tuy nhiên, một trong những nhược điểm lớn của phương pháp xét nghiệm HBsAg nói riêng và các xét nghiệm huyết thanh nói chung là việc chúng không có khả năng phát triển các trường hợp nhiễm HBV thể ẩn (do virus mang các đột biến trên vùng epitope của kháng nguyên hoặc ít biểu hiện kháng nguyên trên bề mặt vỏ).

2. Đối tượng nào cần xét nghiệm định lượng virus viêm gan B?

Xét nghiệm HBV-DNA thường được chỉ định thực hiện với những trường hợp sau:

• Người đang điều trị viêm gan B.
• Người được chẩn đoán viêm gan B.
• Người suy giảm chức năng gan, hoặc gan đang bị tổn thương.
• Người có nguy cơ cao bị lây nhiễm bệnh.

Người bệnh suy giảm chức năng gan cần làm xét nghiệm HBV đo tải lượng Real-time PCR*.***

3. Xét nghiệm Định lượng HBV qua kỹ thuật real-time PCR

Định lượng HBV qua kỹ thuật real-time PCR (Polymerase Chain Reaction) là một phương pháp xét nghiệm chính xác, giúp xác định tải lượng virus viêm gan B (HBV) trong máu của người bệnh. Đây là cách giúp bác sĩ đánh giá mức độ nhiễm virus, mức độ hoạt động của virus, và hiệu quả của liệu pháp điều trị. Kết quả định lượng HBV real-time PCR thường được thể hiện dưới dạng IU/mL (International Units per milliliter) hoặc Copies/mL (bản sao virus trên mỗi ml máu).

Phương pháp định lượng HBV-DNA được sử dụng để theo dõi điều trị viêm gan B.

Với tình trạng nhiễm HBV thể ẩn đang tăng dần, xét nghiệm sinh học phân tử bắt đầu được ứng dụng nhiều hơn. Xét nghiệm sinh học phân tử cho HBV phát hiện virus thông qua việc định lượng DNA và xác định kiểu gene (genotype) của chúng.

Định lượng DNA của HBV (HBV DNA) là phương pháp đánh giá hoạt động sao chép và nhân bản của virus từ đó đánh giá tình trạng của bệnh nhân. Tải lượng DNA càng cao đồng nghĩa với diễn tính bệnh càng nhanh và khả năng biến chứng thành ung thư gan càng cao.

Ngoài mục đích giúp xác định giai đoạn bệnh, xét nghiệm DNA còn là một tiêu chí đánh giá để đưa ra liệu pháp điều trị phù hợp với tình trạng của bệnh nhân và đồng thời là đánh giá hiệu quả điều trị của liệp pháp.

4. Cách đọc kết quả xét nghiệm HBV-DNA

Xét nghiệm HBV-DNA sử dụng đơn vị quốc tế IU trên mỗi mL máu (IU/mL), hoặc bằng cách đếm số lượng bản sao (copies/mL). Kết quả sẽ cho ra 2 trường hợp là dương tính và âm tính.

Dương tính

• Nồng độ HBV < 2.000 IU/mL hoặc < 10.000 copies/mL: Tải lượng virus viêm gan B đang ở mức thấp. Kết quả cho thấy liệu pháp điều trị có hiệu quả hoặc virus đang không hoạt động.
• Nồng độ HBV từ 2.000 – 10.000 IU/mL hoặc từ 10.000 – 100.000 copies/mL: Tải lượng virus ở mức trung bình. Nghĩa là liệu pháp điều trị chưa đạt như mong muốn, hoặc virus đang hoạt động yếu.
• Nồng độ HBV > 10.000 IU/mL hoặc > 100.000 copies/mL: Định lượng virus đang ở mức cao. Virus lúc này đang hoạt động mạnh khiến gan của người bệnh bị tổn thương nặng. Nguy cơ cao gây ra các biến chứng như xơ gan hoặc ung thư gan là rất cao.

Âm tính

Kết quả định lượng HBV-DNA cho thấy nồng độ virus đang ở mức rất thấp hoặc hoàn toàn không có. Nghĩa là bệnh viêm gan B đã được kiểm soát tốt hoặc đã chữa khỏi.

Tuy nhiên, vẫn có một số trường hợp không phát hiện sự tồn tại của virus viêm gan B trong mẫu máu. Trường hợp khác có thể xác định tải lượng virus thấp dưới ngưỡng phát hiện là 10 IU/mL.

Nguồn tham khảo: Vinmec.com

Mọi chi tiết, Quý vị vui lòng liên hệ:

Phòng khám Chuyên khoa xét nghiệm Mỹ Đức (MYDUCLAB)

Trụ sở chính: 240 Hoàng Văn Thụ, P. Quy Nhơn Nam, Gia Lai (Bình Định cũ).

Hotline: 0943 009 105 - 0941 009 105

Website: https://myduclab.com

Email: myduclab@gmail.com